Farmagigant Pfizer stopt met onderzoek naar alzheimer en parkinson

Pfizer, een van 's werelds grootste medicijnenfabrikanten, stopt met onderzoek naar medicijnen tegen parkinson en alzheimer. Vooral voor het alzheimeronderzoek is dit de zoveelste tegenslag.

Ruim een jaar geleden flopte het middel solanezumab van Pfizers concurrent Eli Lilly in grootschalige proef met ruim tweeduizend patiënten met dementie. Hetzelfde gebeurde afgelopen november met de pil intepirdine van de kleine medicijnontwikkelaar Axovant. De speurtocht naar medicijnen tegen deze neurodegeneratieve ziekten duurt al zo'n dertig jaar en heeft wereldwijd miljarden gekost.

Pfizer zegt niet waarom het de stekker uit dit onderzoek trekt en de driehonderd betrokken onderzoekers op straat zet. Hoogleraar Marcel Olde Rikkert van het Radboudumc Alzheimer Centrum in Nijmegen denkt het wel te begrijpen. 'Ze vragen zich natuurlijk af wanneer dit onderzoek eens wat gaat opleveren. De ontwikkelingen zijn niet erg hoopvol.

Het traject van tekentafel tot patiënt duurt gewoon te lang

Volgens Bas Bloem, medisch directeur van het Parkinson Centrum van het Radboudumc, maakt het besluit van Pfizer duidelijk onder welke enorme druk grote farmaceutische bedrijven staan. 'Het traject van tekentafel tot patiënt duurt gewoon te lang.'


Niels Prins, directeur van het Brain Research Centre en neuroloog bij het VUmc Alzheimer Centrum, benadrukt dat andere grote spelers als Roche en Eli Lilly gewoon doorgaan, ook al is de materie weerbarstig. Hij verwacht dat de investeringen in het onderzoek naar alzheimer en parkinson per saldo op peil blijven. 'Dat is ook nodig, want het aantal patiënten neemt wereldwijd alleen maar toe.'

Pfizer had geen nieuwe grootschalige onderzoeken met patiënten gepland. De laatste keer dat Pfizer een anti-alzheimerpil (bapinauzemab) testte op patiënten - in samenwerking met de VU - was in 2012. Ook daarvan was de uitkomst negatief.

Vrijwel alle potentiële en geflopte medicijnen zijn gericht op het afbreken van giftige eiwitophopingen in het brein, die de communicatie tussen de zenuwcellen verstoren en zelfs zenuwcellen doen afsterven. Meestal lukt het wél om die giftige eiwitten in het brein te verminderen, maar het uiteindelijke doel, parkinson of alzheimer afremmen of stoppen, wordt er niet mee bereikt.

Oud vuil

Het is volgens de Nijmeegse alzheimerexpert Olde Rikkert hoog tijd om de dominante theorie - dat alzheimer vrijwel helemaal veroorzaakt wordt door eiwitophopingen in het brein - bij het oud vuil te zetten. Hij ziet alzheimer als een verouderingsziekte die via verschillende routes versneld (hersen)schade veroorzaakt.

Het VUmc houdt vast aan de nog steeds dominante theorie van eiwitschade. Dat klinische studies vaak in het laatste stadium toch mislukken, zou komen doordat de medicijnen getest worden op patiënten die al erg veel hersenschade hebben.

Bron: Volkskrant 10januari2018

Dementie is een verzamelnaam

Dementie is een verzamelnaam voor tientallen ziekten. De meestvoorkomende vorm van dementie is alzheimer. Ook vasculaire dementie, veroorzaakt door vaatschade in de hersenen, komt vaak voor. In totaal hebben 270 duizend Nederlanders een vorm van dementie. De symptomen verschillen. Bij alzheimer staan geheugen- en concentratiestoornissen op de voorgrond. Bij vasculaire dementie zijn de symptomen afhankelijk van de plaats in de hersenen die is aangedaan. De ziekte van Parkinson wordt gekenmerkt door stoornissen in het bewegen, zoals het beven van handen en vingers. Bij 35 tot 55 procent van de patiënten met parkinson ontwikkelt zich ook een vorm van dementie.